قلب بافت جهانی یزد دوباره می‌تپد/ مرمت بازار ۱۷ هکتاری در حال انجام است

روزنامه‌هنرمند: سیدمحمد رستگاری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد، با اشاره به برنامه‌ پنج‌ساله وزارت میراث فرهنگی و در اولویت قرار گرفتن مرمت و احیای بازار تاریخی و سنتی یزد در بافت تاریخی ثبت جهانی شده این شهر به ایلنا گفت: براساس این برنامه‌، پروژه‌های مهم و دارای اولویت در مرکز استان و شهرستان‌ها شناسایی و با اتکا به منابع اعتباری مختلف برای آن‌ها برنامه‌ریزی شد تا طرح‌هایی که سال‌ها متوقف مانده بود، دوباره فعال شود.

او افزود: در این میان، تعهدات ناشی از پرونده ثبت جهانی یزد نیز به‌عنوان اولویت‌های میان‌مدت و بلندمدت مدنظر قرار گرفت که مرمت و احیای بازار سنتی یزد یکی از این موارد است.

مدیرکل میراث قرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد درخصوص جزییات مرمتی بازار سنتی یزد نیز گفت: در این پروژه، بازسازی اساسی پشت‌بام‌ها، بدنه‌ها، نماسازی، جداره‌سازی، کف‌سازی، سامان‌دهی زیرساخت‌ها و اجرای نورپردازی اصولی در دستور کار قرار گرفته است؛ اقداماتی که نه‌تنها به حفظ کالبد تاریخی بازار کمک می‌کند، بلکه حیات اقتصادی و اجتماعی آن را نیز تقویت خواهد کرد.

به گفته رستگاری، مهم‌ترین پروژه مرمتی استان یزد، مرمت بازار سنتی این شهر است؛ بازاری که در قلب بافت تاریخی و ثبت جهانی شده یزد قرار دارد.

وی گفت: از حدود یک سال و نیم گذشته، دفتر فنی بازار سنتی یزد زیر نظر پایگاه ثبت جهانی یزد در محل مسجد بیات‌خان راه‌اندازی شد و پس از انجام پژوهش‌ها و مطالعات میدانی، حتی بازدیدهای تخصصی تیم مطالعاتی از بازار بزرگ ثبت جهانی شده تبریز نیز برای آشنایی با اقدامات انجام شده صورت گرفت.

او افزود: مرمت بازار بزرگ سنتی یزد با استفاده از اعتبارات ملی و استانی و با مشارکت کسبه، شهرداری، اداره کل میراث فرهنگی و دستگاه‌هایی نظیر مخابرات، آتش‌نشانی، آب، برق و گاز به تصویب رسید و از شهریورماه سال گذشته، عملیات اجرایی مرمت بازار سنتی یزد در دو راسته مهم بازار شاهزاده فاضل و بازار حضرت عباسی آغاز شد.

بافت تاریخی یزد به‌عنوان نخستین شهر خشتی جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و بازار سنتی یزد یکی از اجزای کلیدی این پرونده است. سازمان بین المللی یونسکو نیز بر حفاظت یکپارچه، حفظ اصالت، تداوم زندگی و فعالیت‌های سنتی در بافت تأکید دارد و مرمت اصولی بازار یزد، پاسخ مستقیم به تعهدات بین‌المللی ایران به یونسکو در پرونده ثبت جهانی بافت تاریخی یزد است.

به گفته کارشناسان، اجرای پروژه مرمت بازار سنتی یزد، علاوه بر صیانت از ارزش‌های معماری و تاریخی، نقش مهمی در تحقق الزامات ثبت جهانی، افزایش ایمنی، ارتقای زیرساخت‌ها و بهبود کیفیت حضور گردشگران و شهروندان در بافت تاریخی یزد دارد.

کارشناسان میراث فرهنگی و بافت‌های تاریخی معتقدند، بازار سنتی یزد تنها یک فضای تجاری نیست، بلکه ستون فقرات بافت تاریخی این شهر به‌ شمار می‌رود. این بازار در پیوندی ارگانیک با مسجدها، حسینیه‌ها، کاروانسراها و محلات تاریخی شکل گرفته و قرن‌ها مرکز تبادل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهر بوده است.

به گفته آن‌ها، استمرار فعالیت بازار، یکی از شاخص‌های زنده‌ بودن بافت تاریخی یزد است؛ موضوعی که در ارزیابی‌های یونسکو نیز اهمیت ویژه‌ دارد. محدوده در حال مرمت بازار یزد، نزدیک به ۱۷ هکتار وسعت دارد و شامل بخش‌هایی از دوره‌های مختلف تاریخی است.